پلوس چیست؟

[gilase_tanha2020]

می دانیم که نیروی موتور از طریق سیستم انتقال قدرت به چرخ های محرک منتقل می شود . در خودروهای دیفرانسیل عقب یا محرک عقب ،نیرو پس از موتور از طریق میل گاردان به دیفرانسیل و سپس از طریق پلوس ها به چرخ ها منتقل شود.شاید این سوال برای عده ای پیش بیاید که در خودروهای دیفرانسیل جلو یا همان محرک جلو دیفرانسیل در کجا قرار دارد و چگونه به چرخ ها منتقل می شود؟

این سری خودروها که امروزه تقریبا تمام خودروهارا در بر می گیرند نیرو از طریق گیربکس به چرخ های جلو منتقل می کنند.گیربکس این خودروها معمولا بزرگتر از حد معمول است.دلیل این مساله هم وجود دیفرانسیل در داخل گیربکس است.در خودروهای محرک عقب ،دیفرانسیل که در یک پوسته جداگانه در عقب خودرو نصب می شد ،نیرو از میل گاردان دریافت و سپس از طریق دو پلوس به چرخ ها منتقل می کرد.اما این بار و در این شیوه نیرو از مسیر انتقال قدرت مستقبما به دیفرانسیل منتقل می شود.دیفرانسیل در داخل گیربکس جاسازی شده و از طریق دو پلوس نیرو را منتقل می سازد.


این مساله و این شیوه مزایا ومعایب خود را دارد.خوبی این طرح ،عدم اتلاف نیرو و انتقال سریع قدرت به عضوی بعدی است.همچنین تعمیر و نگهداری عضوی به نام گاردان حذف شده و وزن خودرو کاهش می یابد ،همچنین در داخل اتاق خودرو محدودیت فضایی ایجاد نشده و فضا به صورت مفید استفاده می شود.اما معایبی نیز این سیستم دارد.پیچیده شدن سیستم مسیر انتقال قدرت و بزرگ شدن گیربکس از عیب های این سیستم است .همچنین نیاز به تعمیر و نگهداری مداوم از دیگر معایب این سیستم است.


نیرو پس از انتقال به عضو دیفرانسیل از طریق دو عضو دیگر به نام پلوس به چرخ ها منتقل می شود . پلوس عضو سادهای است که توسط اتصال هزار خاری با دیفرانسیل در گیر شده و توسط یک شفت نسبتا بلند نیرو را به چرخ و از طریق همین اتصال ،انتقال می دهد.در خودروهایی که گیربکس در وسط قرار ندارند (مثل پراید )طول پلوس ها کاملا متفاوت است و کوتاه و دیگری بلند است.گشتاور حاصل از گیربکس باید از طریق یک شفت قوی به چرخ ها منتقل شود به همین دلیل شفت پلوس معمولا قطور و از آلیاژی قوی انتخاب می شود.

در گذشته پلوس ها از طریق یک سری ساچمه نیرو را به شفت و سپس دوباره از طریق همین ساچمه ها به چرخ منتقل می شد. اما امروزه از طریق یک سه شاخه قوی که درون سر پلوس جای می گیرد نیرو منتقل می کند.این سیستم اطمینان بیشتری نسبت به سیستم های گذشته دارد و ضریب انتقال نیروی بالاتری نیز به همراه دارد. این سیستم در اکثر خودروهای محرک جلوی جدید استفاده شده تا قدرت و گشتاور با ضریب اطمینان بالایی در تمامی شرایط به چرخ منتقل می شود.

پلوس خلاص كن چيست؟

در حالتي كه خودرو در وضعيت چهار چرخ نيست، نيرو فقط به چرخ هاي عقب منتقل مي شود، ولي در اثر گردش چرخ هاي جلو، پلوس به آنها نيز متصل مي شود. كه اين خود باعث استهلاك بي مورد و مصرف سوخت زيادتر و كاهش سرعت خودرو مي گردد.
در اين زمان است كه پلوس خلاص كن به كمك مي آيد و اين مسئله را حل مي كند. اين وسيله بر روي مركز چرخ هاي جلو و درواقع انتهاي پلوس هاي جلو وصل مي شود و بر روي آن اهرمي قرار دارد كه داراي دو وضعيت آزاد (Free) و درگير (Lock) است.
وقتي كه احتياجي به استفاده از دنده كمك نداريم، يعني درواقع احتياج به انتقال نيرو به چرخ هاي جلو نداريم، اين اهرم بايد در حالت آزاد يا Free باشد و در غير اين صورت، يعني وقتي بخواهيم نيرو را به هر چهار چرخ منتقل كنيم، اين اهرم را در حالت قفل يا Lock قرار مي دهيم.
درخصوص سيستم پلوس خلاص كن يا (HUB RELISER) توجه به چند نكته ضروريست:

۱- برخي اتومبيل ها از سيستم FullTime 4WD يا درگير بودن هميشگي چهار چرخ استفاده مي كنند كه در اين صورت پلوس خلاص كن ندارند و اصلا لزومي براي نصب آن نيست. مانند رنجروور يا بليزرهاي مدل ۱۹۷۸ به بعد.

۲- در برخي اتومبيل ها، كمپاني سازنده به صورت استاندارد پلوس خلاص كن اتوماتيك برقي تدارك ديده كه به مجرد قرار دادن اهرم دنده كمك در حالت چهارچرخ، پلوس ها قفل مي شود و زماني كه اهرم به حالت دوچرخ برمي گردد به صورت اتوماتيك آزاد مي شود؛ مثل نيسان پيكاپ يا تويوتا لندكروز VXR.

۳- در اتومبيل هايي كه پلوس خلاص كن دستي وجود دارد، براي استفاده بهتر و اصولي تر از دنده كمك و درواقع سيستم چهارچرخ اتومبيل، بايد هنگام وارد شدن به مسيرهاي خاكي يا برفي، و يا كلا مسيرهايي كه احتمال استفاده از دنده كمك اتومبيل مي رود، پلوس ها را قفل كرد. چراكه در بعضي مواقع ايستادن براي قفل كردن پلوس ها و سپس استفاده از دنده كمك، خود باعث گير كردن خودرو و فرورفتن آن در زمين هاي برفي گلي يا شيب هاي تند مي شود.

۴- بايد دقت داشت كه پلوس خلاص كن هر دو چرخ هميشه در يك وضعيت باشند، يعني يا هر دو قفل باشند و يا هر دو آزاد.

۵- اگر زماني اهرم پلوس خلاص كن از حالت قفل خارج نشد و يا عكس اين حالت پيش آمد، به هيچ وجه نبايد با استفاده از ضربه زدن يا انبردستي آن را جابه جا كرد در اكثر اوقات فقط كافي است كمي اتومبيل را به عقب و يا جلو حركت دهيم و دوباره امتحان كنيم حتما جابه جا خواهد شد.

[jj6355]

با سلام:
ممنون بابت مقاله مفیدی که قرار دادین.امیدوارم از اینگونه مطالب مفید و ارزنده بیشتر شاهد باشیم.
موردی رو هم با اجازه دوست عزیزمون اضاقه میکنم در ارتباط با مراقبت و نگهداری و پیامدهای بروز مشکل در پلوس.
هر سرپلوس و بلبرينگ‌های آن در يك خودرو،محور شامل دو سرپلوس با بلبرينگ‌های حركتی در سمت چرخ و دو سرپلوس با بلبرينگ‌های ثابت در سمت گيربكس است.كه در سمت چرخ و گيربكس دارای گردگيرهای مخصوصی است كه اين گردگيرها وظايف خاصی دارن كه درباره آنها ميشه به اين موارد اشاره كرد: 1-جلوگيری از ورود گرد و خاك و آب به داخل پلوس و بلبرينگ‌ها 2-نگهداری گريس مخصوص داخل سرپلوس‌ها كه به بيرون نشت نكند.
اگه اين گردگيرها پاره بشن احتمال داره گريس يا روغن مخصوص بلبرينگ‌ها از داخل به خارج ريخته بشه و باعث خشك كاركردن و گيرپاژ بلبرينگ‌ها بشن.علاوه بر اين احتمال ورود آب و گرد و خاك و سنگ‌ريزه نيز به داخل كاسه سرپلوس است و سبب پله‌پله‌شدن آن میشه که در هنگام حركت باعث لرزش خودرو میشه و يا در سرعت بالا فرمون می لرزه.درخودروهای پژو405 و سمند و پرشيا علاوه بر اين اشكالات دسته دنده خودرو نيز به هنگام شتاب‌گيری می لرزه و باعث لرزش فرمون ميشه. در خودرو پرايد احتمال شكستگی ميله پلوس نيز وجود داره كه اگه اين اتفاق بيوفته چرخ از خودرو جدا ميشه. براي جلوگيری از خراب شدن پلوس‌ها بايد دقت كرد و هرچند وقت يك بار در هنگام تعويض روغن و سرويس خودرو از سرويس كار بخوایم كه گردگيرهای پلوس رو نيز مورد بازرسی قرار بده تا از سالم‌بودن آنها مطمئن بشیم. اين كار با چرخوندن فرمون به يك سمت تا انتها امكان‌پذيره و بازديد به سهولت انجام ميشه. علاوه بر اين موارد عامل ديگری كه باعث خرابی پلوس يا سرپلوس‌ها میشه نحوه رانندگ ماست كه اگر شما فردی باشين كه دوست داشته باشين با شتاب زياد رانندگي كنين و يا به اصطلاح تيك‌آف بزنين،مطمئن باشين كه خيلی زود مزد اين كارو مي‌گيرين و با يك هزينه بالا روبه‌رو میشین چون اين كار باعث ضربه زياد به بلبرينگ‌های پلوس میشه.با تشکر